Niektóre zagniecenia są nie do usunięcia, jeśli len był prany w złych warunkach przez wiele cykli. Wtedy pozostaje tylko krochmalenie — zanurzysz go w letniej wodzie z niewielką ilością krochmalu, delikatnie wykręcisz i wysuszysz na płasko. To usztywni włókno i sprawi, że kolejne pranie będzie mniej gniotące. Pamiętaj jednak, że krochmalenie nie odwróci szkód, tylko je zamaskuje.
Największy błąd to pranie lnu w wysokiej temperaturze i wirowanie na maksymalnych obrotach. Woda powyżej 40 stopni powoduje skurcz i trwałe załamania włókien. Wirówka 1200 obrotów dosłownie wciska tkaninę w siebie, tworząc ostre zagięcia, których później nie usunie nawet żelazko. Ustaw pranie delikatne, temperaturę 30–40 stopni i wirowanie najwyżej 600 obrotów. Jeśli pralka ma program „len", wybierz go, ale skróć go o połowę — standardowe ustawienia i tak są za mocne.
Najprostszy test to dotyk. Przeciągnij palcami po wewnętrznej stronie fałdy, tam, gdzie firana zwisa przy ramie okna. Jeśli na opuszkach zostanie cienki, tłusty ślad albo materiał wyda się szorstki i sztywny, to znak, że osiadł na nim kurz zmieszany z tłuszczem kuchennym. Czysta tkanina jest miękka i chłodna; brudna robi się lekko lepka i traci naturalny chwyt. Ten sam test wykonaj na dole firany — tam osadza się najwięcej zanieczyszczeń z podłogi i powietrza.
Prasowanie lnu wymaga wilgoci. Suchego lnu nie wyprasujesz. Spryskaj go wodą z butelki lub użyj żelazka z funkcją pary, ustawionego na najwyższą temperaturę. Prasuj po lewej stronie, ruchami wzdłuż włókien, nie w poprzek. Jeśli materiał jest bardzo pognieciony, połóż na nim wilgotną bawełnianą ściereczkę i prasuj przez nią. Unikaj prasowania na ostrym zagięciu — zamiast tego rozciągnij tkaninę rękami i przytrzymaj, aż wyschnie pod wpływem ciepła.
Len lubi być prany rzadziej, ale mądrzej. Nie pierz go po każdym założeniu — wystarczy wietrzenie i szczotkowanie. Pranie w pralce to ostateczność. Im mniej razy len przejdzie przez bęben, tym dłużej zachowa gładkość i kształt. Gniecenie to nie znak, że materiał jest zły. To znak, że traktujesz go jak bawełnę, a len tego nie znosi.
Jak wyjmować i suszyć, żeby nie tworzyć zagięć Po zakończeniu prania wyjmij len natychmiast. Każda minuta w bębnie to nowa fałda. Nie strzepuj na siłę — chwyć za szwy i delikatnie rozciągnij na szerokość. Susz na płasko lub na wieszaku, ale nigdy na kaloryferze ani w suszarce bębnowej. Suszarka to najszybsza droga do tego, by len był twardy i pognieciony na stałe. Jeśli suszysz na sznurku, przypnij klamerkami za rogi, nie za środek, i rozwieszaj w cieniu — słońce przesusza włókno i czyni je łamliwym.
Mgiełka: kiedy pomaga, a kiedy szkodzi Mgiełka odświeżająca to najszybsze rozwiązanie, ale też najbardziej ryzykowne. Rozpylaj ją z odległości 20–30 cm, nigdy punktowo na jedno miejsce, bo zostawi plamy — szczególnie na jedwabiu, wiskozie i ciemnych tkaninach. Zamiast kupować gotowe specyfiki, możesz przygotować prostą mieszankę: woda destylowana, łyżka octu i kilka kropli olejku eterycznego. Ocet neutralizuje zapachy, a olejek daje świeżość. Pamiętaj, że mgiełka nie czyści — maskuje. Nie stosuj jej na zabrudzone ubrania, bo brud wniknie głębiej.
Len gniecie się z natury, bo jego włókno jest sztywne i mało sprężyste. W przeciwieństwie do bawełny nie rozprostuje się samo po wyjęciu z pralki. Jeśli wrzucisz lnianą koszulę do pralki razem z ręcznikami, wyjmiesz ją pomiętą jak papier po pakowaniu. To nie wada materiału, tylko cecha, z którą trzeba pracować od pierwszego prania.
Dzianina po praniu najczęściej traci formę nie dlatego, że była prana w złej temperaturze, ale dlatego, że została źle wysuszona. Włókna naciągnięte w mokrym stanie zostają rozciągnięte na stałe, a sweter czy bluzka po jednym suszeniu potrafią zmienić rozmiar o dwa numery. Poniżej konkretne sposoby, jak tego uniknąć i co robić, gdy już się zdarzy.
Zacznij od przechowywania. Notatki trzymaj w zamkniętych teczkach lub pudełkach, z dala od okna i grzejnika. Unikaj folii, która zatrzymuje wilgoć — lepszy jest papier bezkwasowy w przewiewnym opakowaniu. Jeśli kartki muszą leżeć na biurku, odwracaj je co jakiś czas, żeby światło padało równomiernie, i nie zostawiaj ich pod lampką biurową na całą noc.
Wietrzenie to najprostsza metoda odświeżenia tkaniny, ale większość osób robi je źle, wieszając ubrania w cieniu na zbyt długo. Świeże powietrze działa najlepiej przez pierwszą godzinę — potem wilgoć z otoczenia zaczyna wracać do włókien i zamiast neutralizować zapachy, utrwala je. Wywieś rzecz na balkonie lub przy otwartym oknie na 30–60 minut, najlepiej rano, gdy powietrze jest chłodne i suche. Unikaj bezpośredniego słońca, bo kolorowe tkaniny blakną, a wełna i jedwab tracą sprężystość. Jeśli po wietrzeniu czujesz zapach obcy, np. dym papierosowy, nie licz na cud — potrzebna będzie para.
